گروه مترجمین ایران زمین

 

ترجمه متون و مقالات


ترجمه متون و مقالات ، پنهان نمی­توان کرد که ترجمه متون و مقالات، باوجود همة تلاش ­هایی که در جهت بهبود وضع آن در دهه ­های اخیر صورت گرفته، در حال حاضر با مسائل و مشکلات فراوان رو به ­رو است. یک نمود بارز  مشکلات ترجمه متون و مقالات ، مترجمین کم تجربه و ناآموخته­ ای است که هر ساله همراه با فقط تعداد اندکی مترجم متن حرفه ای، کارآزموده و امیدبخش پا به میدان می­گذارند. نمود دیگر، انبوه رو به افزایش ترجمه ­های بد، نارسا و مبهمی است که هر روزه به بازار عرضه می­شود.


هرچند این دو نمود تا حد زیادی با یکدیگر مرتبط هستند، ولی در ایجاد هریک از آن­ها عوامل جداگانه­ ای هم دخالت داشته است، چنان­که در ادامه خواهیم دید، تنها وجود مترجمان غیر حرفه ای گواه بر آن است که در امر آموزش و یادگیری فن یا هنر ترجمه متون و مقالات  اختلالاتی پدید آمده است و صرف وفور ترجمه­ های بد، نارسا و مبهم حاکی از آن است که در انجام درست این کار نیز مشکلاتی وجود دارد که چه‌‌ بسا با رفع اختلالات آموزشی ترجمه متون هم از بین نروند.


پس باید به جستجوی عواملی پرداخت که از یک سو به بروز اختلال در یادگیری فن ترجمه متون انجامیده­ اند و از سوی دیگر به ایجاد مشکلات در استفاده عملی از ترجمه متون منجر شده اند.



دلایل بروز مشکلات ترجمه متون و مقالات

ریشه اختلالات موجود در امر آموزش و یادگیری ترجمه متون و مقالات عمدتاً در سه چیز است: آموزش هنر ترجمه متن به شیوه کارآموزی در کارگاه استاد صورت نمی­گیرد، بلکه به شیوه دانش ­آموزی در کلاس و نزد معلمان نظریه پرداز ولی بی ­تجربه انجام می­شود.


متن استانداردی در این رشته وجود ندارد که دانش جامعی از ترجمه را به گونه ­ای که مورد قبول همگان باشد دراختیار داوطلبان حرفه مترجمی بگذارد. و سوم این که هیچ روش ترجمه متون و مقالات پذیرفته شده­ ای در این زمینه در دست نیست که درس آموختگان رشته ترجمه با استفاده از آن بتوانند به کسب تجربه و مهارت در فن یا هنر ترجمه بپردازند.


ریشه مشکلات موجود در فن ترجمه متون و مقالات، گذشته از مشکلاتی که از آموزش سامان نگرفته این رشته ناشی می­شود، در این سه واقعیت است : اول اینکه فن ترجمه متون در سال­های اخیر از زمینه تخصصی یا تفننی مترجم فاصله گرفته و به صورت حرفه جداگانه­ای درآمده است که ضرورتا در خدمت تخصص مترجم یا دلبستگی­های فردی او نیست. دوم اینکه لوازم و ابزار ضروری برای انجام درست ترجمه متون دردسترس مترجمین متن قرار ندارد و سوم اینکه بیشتر مترجمان جوان به نکات و عوامل گوناگونی که رعایت آن­ها، در کنار تسلط کافی بر زبان­ های مبدأ و مقصد، باعث درستی و سلامت ترجمه متون می­شود توجه کافی مبذول نمی دارند.


امید داریم مترجمین حرفه ای کشورمان با توجه بیشتر به عوامل مطرح شده در مورد مشکلات فن ترجمه متون که سبب افت کیفیت ترجمه متن و منجر به کژفهمی در درک مطالب و مفاهیم متون چه در ترجمه فارسی به انگلیسی و چه در ترجمه انگلیسی به فارسی برای پژوهشگران، اساتید، دانش پژوهان و عموم مردم خواهد شد، دست در دست یکدیگر در زمینه ارتقای هرچه بیشتر دانش کشور بکوشند.


 ترجمه  متن

 مشکلات و نارسائی­های ترجمه متن نتیجة مستقیم بی ­توجهی و چه‌ بسا ناآگاهی مترجم متن نسبت به عوامل مؤثر در کیفیت ترجمه و بدست دادن ترجمه متن عالی است. عوامل موثر بر ترجمه از این قرارند:


1ـ تسلط کامل مترجم متن به زبان­های مبدأ و مقصد،

2- احاطه به موضوع متن ترجمه،

3- آشنایی با دستگاه اصطلاح ­شناسی موضوع ترجمه،

4- رعایت آن جنبه­ از متن که معمولاً در زبان شناسی متن و کاربرد شناسی مطرح می­شود، از جمله  جنبه­ های موقعیتی  ترجمه متن، جنبه­ های مربوط به انسجام ترجمه عالی متن و اسباب و ابزار صوری و معنایی ترجمه، و مانند این­ها،

5- توجه به تفاوت­های موجود میان سنت­ های پیام­ رسانی در فرهنگ جوامع درگیر و تاثیر آنها بر کیفیت ترجمه،

6- توجه به لزوم زمینه ­سازی برای مفاهیم و مطالبی که در زبان مقصد ترجمه بی ­سابقه­ اند،

7- و بالاخره درک ضرورت ویرایش ترجمه حتی پس از کسب مهارت و کاردانی کافی در ترجمه متن.


بدیهی است که توجه کافی به موارد فوق می تواند ما را در ارائه ترجمه متن عالی و  با کیفیت راهنمایی کند.


در بسیاري از موارد ترجمه صوري و تحت اللفظی یک جمله یا یک متن به هیچ وجه مفهوم نبوده و یا روان و

مانوس نیست و بنابراین باید با دقت در ترجمه متن ابتدا منظور و مقصود نویسنده و معناي کلی جمله ترجمه  را دریافت، سپس معادل مناسب آن را  از زبان مقصد انتخاب کرد .


فرآیند درك مقصود نویسنده و سپس یافتن معادل مناسب آن دو مرحله دارد :

مترجم متن ابتدا باید مفهوم جمله را درك کند و سپس با بهره گیري از توان خویش در زبان مادري معادل صحیح را براي آن جمله انتخاب کند .

از این دو مرحله، مرحله دوم اهمیت بیشتري دارد و اشکال عمده کار مترجمان مبتدي و دانشجویان مترجمی نیز در این مرحله است .


اصل معادل یابی در ترجمه در حقیقت چیزي است که کل فرایند ترجمه در آن خلاصه می شود ، مترجم متن  از ابتدا تا انتهاي ترجمه سرگرم یافتن معادلهاي مناسب و صحیح از زبان مقصد براي واژه ها و مفاهیم و جمله هاي متن مبدا است .


در نهایت، چنانچه معادل هاي انتخابی نسبت به اصل خود در زبان مبدا از هر حیث مطابقت کند ،متن ترجمه شده همان تاثیري را بر خواننده میگذارد که متن اصلی بر خواننده خود گذاشته است و دراین صورت ترجمه عالی و پذیرفتنی بوده و مترجم متن کاري موثر و مفید ارائه داده است.


کاربران
نام کاربری
رمز عبور
برآورد تقریبی قیمت ترجمه
زمینه :
زبان ترجمه :
تعداد کلمات :
کیفیت ترجمه :

لینک های مفید